Oudere blogs

CONTACT

Praktijk Marieke
Vijverweg 4
Aduard

info@praktijkmarieke.com
06.30189089

Facebook: facebook.com/praktijkmariekewilschut

GRATIS E-BOEK

Klik hier voor het aanvragen van een gratis e-book

OVER PRAKTIJK MARIEKE

Praktijk Marieke is een handreiking voor jou. Met behulp van reiki en/of coaching help ik jou je balans te (her-)vinden en te groeien. Of om gewoon lekker te ontspannen. Ik werk zowel met kinderen als volwassenen.

 

Spelen als opvoeding

Tijd voor deel twee van de ontwikkelingen rondom het thema ‘kinderen en leren’.

Stop die bemoeienis
Vorige keer had ik het over de nadelige effecten van straffen en belonen bij kinderen. Laten we nu nog een stapje verder gaan, we zijn er nou toch. Er is namelijk ook Peter Gray; een wat oudere deskundige met enorme bagage (in positieve zin), vriendelijk, doch niet van zijn stuk te brengen. Hij pleit ervoor dat we ons überhaupt veel minder bemoeien met het leerproces van kinderen. Hij heeft onder andere uitvoerig onderzoek gedaan naar opvoeding van kinderen in inheemse stammen. Wat bleek? Van opvoeding was geen sprake! Uit welke hoek van de wereld ook: de kinderen in deze oorspronkelijke samenlevingen gingen gewoon hun gang (na peuterleeftijd), net als hun ouders.

Culturele lessen
Hoe worden die kinderen dan onbeschadigd groot? Wat ook unaniem gold, was dat de kinderen speelden met de dingen en thema’s die belangrijk zijn in hun cultuur. En ook voor de sekse die zij hebben, mocht er differentiatie bestaan op basis hiervan. Jongetjes speelden met pijl en boog, alle kinderen deden aan spoorzoeken, etcetera. Zo leerden ze precies wat ze nodig hadden als volwassene. Ze kwamen ook in aanraking met ‘gevaar’, zoals scherpe messen en wilde dieren. Gray detecteerde wel enige voorzorg; de gifpijlen werden veilig opgeborgen. Maar verder mochten de kinderen helemaal zelf op onderzoek uitgaan.

Alle vingers zitten er nog aan
En wat bleek? De kinderen moordden elkaar en zichzelf niet uit! Sterker nog, ze waren tevreden kinderen die probleemloos gezonde, evenwichtige volwassenen werden. Met alle vingers en tenen nog aanwezig. Zeuren en piepen deden de kinderen niet. De ouders evenmin. Ouders keken niet of kinderen wel goed recht sneden, of dat ze niet te luid door het dorp stampten. Het kind werd volledig vrijgelaten om zichzelf te ontplooien- en dat deed hij dan ook.

Het einde van leergierigheid
Veel ander onderzoek leidt tot hetzelfde inzicht, aldus Gray: kinderen spelen vanzelf met wat belangrijk is voor hun cultuur. Ze zijn nieuwsgierig naar deze dingen, willen leren hoe ze als groot mens hun plek in hun cultuur kunnen vinden. Dat zit in kinderen (waarom denk je dat onze kinderen zo aan hun beeldschermen vastgeplakt zitten…?). Totdat deze leergierigheid er in scholen uitgewerkt wordt. Opeens vertelt een volwassene wat alle kinderen van de klas op enig moment van de dag moeten doen. En ook op hetzelfde niveau en dezelfde manier. Met alle buitenschoolse activiteiten blijft er tenslotte bedroevend weinig tijd voor kinderen over om die leergierige aard zelf te volgen, teneinde hun talenten te ontwikkelen en hun plek in de wereld te vinden.

Scholen met messen
Verandering is echter gaande. De manier van de oorspronkelijke samenlevingen wordt tegenwoordig op sommige scholen toegepast. Vrij spelen in een omgeving vol mogelijkheden, met alleen op verzoek volwassen ondersteuning. Hierbij is het mengen qua leeftijden ook onderdeel. De jongere kinderen leren van de oudere; de oudere kinderen leren zorgen voor de jongere. De kinderen van deze scholen worden doorgaans probleemloos tot de beste universiteiten toegelaten. O en ook hier verliezen de kinderen geen vingers aan scherpe messen.

Gray voor thuis
Hoe kun je dit alles thuis toepassen? Gray legt de nadruk op vrij spelen (precies zoals de kinderen uit de oorspronkelijke stammen doen). Dat ‘vrije’ is essentieel. Dus het spelen van een voetbalwedstrijd, waarbij de grote mensen je vanaf de zijlijn toeschreeuwen, telt niet. Net als het spelen onder het wakende oog van de juf. Of een hut bouwen met papa (het kàn wel, maar is het niet vrij spelen). Gewoon, helemaal je eigen ding doen als kind, wetende dat niemand je beoordeelt. Dan pas kan de essentie van het kind goed tot uiting komen -en zich dus ontwikkelen.

Vrijheid en kaders
Natuurlijk leven we in een wereld waarin je kinderen niet zomaar overal los kunt laten. Maar er zijn altijd momenten waarop dit wel kan. Geef je kind de kans om jou te verbazen. Geef haar de kans om te leren vallen èn opstaan. Om zich te vervelen en vervolgens te ontdekken hoeveel creativiteit ze in zich heeft. (Da’s een mooie brug naar Kim John Payne’s ‘simplicity parenting’. Maar daarover een andere keer meer ;-).) Overigens hoeft vrij spelen geen ouderlijke desinteresse te betekenen. Natuurlijk is het geïnteresseerd zijn in de activiteiten en belevingen van je kind waardevol. Zolang er ook dan geen oordeel geveld wordt.
Kanttekening: ieder kind is uniek en de één zal meer grenzen en begeleiding nodig hebben dan de ander. Dus ook hier geldt weer: leer het unieke kind kennen. Wat ik met deze blogs wil bereiken is je blik verruimen, zodat je meer keuze hebt in hoe je met kinderen omgaat. Hopelijk heb je er bij deze weer wat gereedschap bij!

Vragen hierover? Of loop je tegen iets specifieks aan met je kind? Heeft je kind iets waar hij of zij zelf mee kampt? Voel je vrij om contact met mij op te nemen.